کتاب

10 اشتباه رایج در استفاده از کتاب لغت

10 اشتباه رایج در استفاده از کتاب لغت
10 اشتباه فاحش در استفاده از کتاب لغت

کتاب لغت یا دیکشنری یا فرهنگ لغت یا مُعجم همه به یک معنا هست. همه این عناوین اشاره به کتابی دارد که همه ی زبان آموزان حداقل اسم آن را زیاد شنیده اند. کتابی که نویسنده و یا به عبارت بهتر جمع آوری کننده تلاش می کند تا همه ی کلمات یک زبان را بدون در نظر گرفتن هیچ پیش شرطی جمع کرده و به اهل زبان و همچنین کسانی که قصد یادگیری آن زبان را دارند کمک کند.

در فرهنگ ما ایرانیان استفاده از کتاب لغت فارسی در خانه های خودمان امری غیر عادی است اما شاید برای شما جالب باشد که در بعضی از کشورها وجود فرهنگ لغت در هر خانه ایی امری نسبتا ضروری است! مثلا تا همین چند سال پیش قبل از رایج شدن تلفن همراه و در دسترس بودن اینترنت، در کشور سوریه مردم هنگامی که یک سریال قدیمی می دیدند، کتاب لغت به دست به دنبال معانی کلمات بودند! اگرچه این مسئله برای ما غیر عادی به نظر می آید اما در زبان عربی البته در برخی کشور ها یک مسئله ی عادی محسوب می شود. تصور کنید که مثلا اگر نویسنده ی سریال مختار نامه، از کلماتی بسیار قدیمی در فیلم استفاده می کرد که برای عموم قابل فهم نبود طبیعتا مردم ما هم مجبور به رجوع به کتاب لغت می شدند اما بخاطر اینکه چنین فرهنگی در میان ما مرسوم نیست، نویسنده ها همیشه از کلمات قدیمی قابل فهم استفاده می کنند … .

اما از این مسئله که عبور کنیم، استفاده از کتاب لغت برای زبان آموزان امری اجتناب ناپذیر است. زبان آموزان برای بدست آوردن معانی کلمات مجبور به رجوع به کتاب لغت هستند، همچنین اگر کلمه ی جدیدی بخواهند پیدا کنند، معمولا از کتاب لغت هایی از زبان فارسی به زبان هدف استفاده می کنند، اما آیا استفاده از کتاب لغت نیاز به مهارت ندارد و صرفا با مراجعه به آن می توان به مقصود دست یافت؟!

آموزش استفاده از دیکشنری عربی (کتاب لغت)

جواب روشن است! خیر! همین مسئله موجب شده تا ما در پستی اختصاصی اشکالات رایج زبان آموزان در استفاده از فرهنگ لغت را در ضمن ده نکته بیان کنیم :

1. بوسیله ی دیکشنری از فارسی به زبان هدف، می توان جملات جدید زیادی نوشت!

از مهمترین اموری که در هر زبانی لازم و ضروری است، داشتن دایره لغت هست، مطابق نظر کارشناسان، برای صحبت کردن به هر زبانی در حد پایه و انتقال اصل مطلب، حداقل از 500 تا 1000کلمه نیاز هست و این یعنی کسی که تنها 500 تا 1000 کلمه از هر زبانی را بلد باشد، می تواند منظور خود را به مخاطب منتقل کند.

شاید با خود بگویید بدست آوردن دایره لغت امری آسان بوده و با مراجعه به کتب لغت و دیکشنری امری آسان هست، اما بگذارید صریح باشیم! این حرف کاملا غلط هست! اکثر زبان آموزان مبتدی سعی دارند با تهیه یک دیکشنری از زبان مادری به زبان هدف (یعنی مثلا فارسی به عربی) کلمات مورد نظر خود را پیدا کرده و استفاده کنند اما این کار نه تنها هیچ کمکی به پیشرفت شما نمی کند بلکه باعث گمراه شدن شما نیز می شود! حتما سوال می کنید چطور چنین چیزی ممکن است! بیایید در ضمن یک مثال با این مشکل روبه رو شویم …

questin-ir-safir.com
چرا پیدا کردن لغت از دیکشنری با مبدأ فارسی کار اشتباهی است؟

تصور کنید دیکشنری فارسی عربی را در دست گرفته اید و می خواهید بنویسید “اطلاعات زیادی بدست آوردم”، خب با رجوع به کتاب لغت یا اینترنت می بینید در برابر کلمه ی اطلاعات نوشته: استعلامات، با رجوع به کلمه ی زیاد می بینید نوشته: فادح، غفیر، غزیر و با رجوع به کلمه بدست آوردن می بینید نوشته: إحتلّ ؛ خب با اعتماد بنفس می نویسید: احتللت استعلامات غفیرة، غزیرة، فادحة!!! حال بنظر شما یک عرب زبان با دیدن این جمله اصلا چیزی متوجه می شود؟!

بیایید مثال را با هم موشکافی کنیم : کلمه احتل به معنای بدست آوردن هست اما کجا؟ بدست آوردن یک رتبه یا یک سرزمین را احتل می گویند، برای مثال می گوییم فریق برسبولیس احتل المکان الاول فی تصفیات الخلیج الفارسی، یعنی مثلا تیم پرسپولیس در لیگ خلیج فارس رتبه اول را بدست آورد، پس همانطور که می بینید بدلیل اینکه کلمه بدست آوردن یک مشترک لفظی هست، فهم معنای احتل تنها در خلال جمله امکان پذیر هست، همچنین کلمات دیگر … کلمه ی استعلامات به معنی بخش اطلاعات هر مرکز و سازمان هست، که مردم برای سوال به آن مراجعه می کنند، مثل استعلامات المستشفی، یعنی بخش اطلاعات بیمارستان، و کلمات غفیره و غزیره و هائله نیز صفاتی هستند که تنها برای بعضی موصوف ها به معنی “زیاد” می آیند! مثلا غفیرة معمولا برای جمعیت بکار می رود، غزیره برای باران زیاد و فادحة نیز برای خسارت ها بکار می رود! لذا جمله ی شما هیچ معنایی ندارد! با اینکه به کتاب لغت مراجعه کرده اید! پس این تصور که می توان صرفا با مراجعه به کتاب لغت فارسی به عربی انشاء نویسی کرد، کاملا اشتباه هست!

سوال: پس مراجعه به دیکشنری با مبدا فارسی چه فایده ای دارد؟

فایده ی خرید دیکشنری با مبدأ فارسی چیست؟

سوال بسیار مهمی هست! واقعا دیکشنری با مبدأ فارسی فایده ایی دارد؟

بله قطعا دیکشنری با مبدأ فارسی مهم هست اما برای چه کسی! مسئله اینجاست … این طور دیکشنری ها فقط برای کسانی مفید هست که اطلاعاتی از زبان هدف دارند ولی فراموش کرده اند، به طور کلی وقتی کلمه ی احتل را ببینند می فهمند این کلمه مناسب اینجا نیست! اما یادشان نمی آید که باید از کلمه ی حصل استفاده کنند لذا با مراجعه به کتاب لغت فارسی به عربی و با دیدن کلمه ی حصل به هدف خود می رسند … لذا بر خلاف کسانی که تصور می کنند دیکشنری با مبدأ فارسی مناسب مبتدیان هست، بالعکس اکثر اوقات مناسب کسانی هست که تا نیمه ی راه آمده اند و می خواهند کلمه ی مناسبی انتخاب کنند! اگرچه ما فایده ی فرهنگ لغت های با مبدأ فارسی را برای مبتدیان بصورت کلی نفی نمی کنیم اما افراد مبتدی حتما باید زیر نظر استاد از این فرهنگ لغت ها استفاده کنند …

2. بررسی نکردن تمام احتمالات حین شنیدن یک کلمه

این مسئله دیگر مربوط به دیکشنری با زبان هدف به فارسی می شود (مثلا عربی به فارسی). تصور کنید در حال مشاهده ی فیلم هستید و کلمه ای را می شنوید: به این مضمون هَ مَ سَ ، اما مطمئن نیستید گفت هَمَسَ یا حَمَس یا هَمَص و یا حَمَصَ ، برای این کلمه 4 حالت متصور هست، بعضی اوقات برای یک کلمه نزدیک به 12 حالت متصور هست، اگر زبان آموز دقت نداشته باشد و با رجوع به اولین حدس خود معنایی بیابد و تطبیق بدهد، احتمال اشتباه بسیار زیاد هست، خصوصا که بعضا کلمات معانی نزدیک به هم دارد، پس حتما تمامی احتمالات را بررسی کرده و سپس نتیجه گیری کنید …

3. بوسیله ی دیکشنری می توان زبان دان شد!

برخی معتقدند که اگر کسی الفبای زبانی را بلد بود می تواند با تهیه ی کتاب لغت فارسی به زبان هدف و بالعکس، به یک زبان مسلط شود، کلمات را پیدا می کند و ادا می کند و تمام! چه در واقعیت و چه در فیلم و سریال زیاد شنیده ایم از کسانی که قصد سفر به یک کشور خارجی را دارند با تهیه یک کتاب عربی در سفر، انگلیسی در سفر، با اعتماد بنفس کامل به مسافرت می روند.

در حقیقت اینجا یک اشتباه بزرگ صورت گرفته، درست است که می توان با بدست آوردن کلمات، شخص به اصطلاح گلیم خود را از آب بیرون بکشد و کارش گیر نیفتد، اما آیا او با اینکار زبان دان شده؟

تفاوت زبان دان و آشنای به زبان در چیست؟

خیر این مسئله بسیار واضح است پس مراقب باشید این اشتباه محاسباتی شما را از تلاش برای زبان دان شدن متوقف نکند. کتاب لغت تنها به شما در مسیر آموزش کمک می کند لذا تهیه ی آن برای زبان آموزان بسیار لازم است اما بهیچ وجه کافی نیست!

4. استفاده از دیکشنری های موبایلی و کامپیوتری

بالا گفته شد که تهیه یک دیکشنری برای زبان آموزان لازم و ضروری هست، اما یک سوال مهم! آیا می توان با مراجعه به انواع دیکشنری های موبایلی از نسخه کتاب بی نیاز شد؟

جواب این سوال بستگی به این دارد که شما قصد یادگیری چه زبانی را دارید! در حقیقت نوع زبان ملاک نیست، بلکه اینکه در زبان مد نظر شما نسخه ی معتبری از کتاب لغت برای موبایل و کامپیوتر وجود داشته باشد ملاک هست … مثلا در زبان انگلیسی ما نسخه های معتبری از دیکشنری را داریم که با رجوع به آن ها می توان از نسخه ی فیزیکی بی نیاز شد، اما در زبان عربی تا به روزی که این پست در سایت منتشر شده هیچ فرهنگ لغت یا دیکشنری معتبری برای موبایل عرضه نشده است. بنابر این تهیه یک دیکشنری معتبر بسیار ضروری است.

یکی از اشتباهات رایج زبان آموزان استفاده از بخش ترجمه ی گوگل هست، اما باید این را بدانید هرچند گوگل در پشتیبانی از زبان انگلیسی، تا حد زیادی توانسته نیاز مخاطبین را برآورده کند، اما این مسئله به هیچ وجه در زبان عربی صادق نبوده و شما را گمراه خواهد کرد.

معرفی دیکشنری های معتبر در زبان عربی

5. خریدن چندین کتاب لغت

همانطور که گفتیم، تهیه دیکشنری ضروری است، اما یک سؤال! آیا لازم است برای اطمینان چندین کتاب لغت تهیه کرد؟ این سوال نیز تا حدودی بستگی به زبان مورد نظر شما دارد، اما در زبان عربی این کار بیهوده بوده و با تهیه ی تنها یک دیکشنری معتبر می توان به هدف رسید.

بله در بعضی موارد نیاز به کتاب های قدیمی تر نیز احساس می شود اما این موارد بقدری ناچیز هست که تهیه ی چند کتاب لغت برای این حالات با وجود امکان استفاده از اینترنت امری غیر معقول هست، چرا که اکثر کتب قدیمی در اینترنت قابل دسترسی هستند.

6. استفاده کردن تنها از دیکشنری های دو زبانه و یا بالعکس تنها از تک زبانه

بعضی از اساتید زبان از ابتدا زبان آموزان را مجبور به استفاده از دیکشنری های تک زبانه می کنند، یعنی یادگیری زبان بدون واسطه ی زبان مادری، مثلا برای زبان انگلیسی معمولا کتاب لانگمن را توصیه می کنند یا در زبان عربی به کتاب لعت هایی مثل المنجد عربی یا مفردات راغب و … توصیه می کنند. اما این کار از نظر ما امری نامطلوب هست، تا زمانی که زبان آموز می تواند از زبان مادری برای توسعه زبان آموزشی خود استفاده کند، کنار گذاشتن این ابزار سرعت آموزش را پایین می آورد .

بله ، همانطور که در تیتر مطلب اشاره شده، استفاده کردن تنها و فقط از دیکشنری های دو زبانه نیز مردود هست، زبان آموزانی که به حدی رسیده اند که می توانند از مرادفات زبان هدف استفاده کنند نیز، چنانچه از این مسئله غافل شوند، دچار خسارت خواهند شد.

پس انتخاب هر دو مورد در جای خود، امری مطلوب و مناسب است.

7. وابستگی به دیکشنری

برخی زبان آموزان در حین امر آموزش و یادگیری به قدری ذهن خود را به کتاب لغت وابسته می کنند که انتخاب کلمات برایشان بدون دیکشنری امری ناممکن می شود. این مسئله آسیب های زیادی را در آینده برای پیشرفت این عده خواهد داشت، اگرچه شاید برای کسانی که تنها قصد مترجم شدن (آن هم مترجم متون) دارند، این آسیب محسوب نشود، اما عموم زبان آموزان که قصد تعامل با اهل زبان دیگر دارند، این وابستگی کارشان را به ناامیدی از یادگیری کشانده و تقریبا تمام زحماتشان را بر باد می دهد. چرا که هیچ گاه اعتماد بنفس صحبت با اهالی زبان هدف خود را پیدا نمی کنند و دائم دنبال بررسی کلمات در کتاب لغت خواهند بود چرا که ذهن خودشان را تنبل و وابسته بار آورده اند.

8. تهیه دیکشنری های متفرقه

یکی دیگر از مشکلاتی که زبان آموزان در تهیه و استفاده از دیکشنری مرتکب می شوند، استفاده از کتاب لغت های متفرقه و نامعتبر هست. این مسئله می تواند دلائل متفاوتی از عدم اطلاع گرفته تا گران بودن نسخه های اصلی داشته باشد. اما فراموش نکنید که یک فرهنگ لغت نامعتبر، نه تنها کمکی به سطح سواد و دانش شما نمی کند بلکه موجب اشتباه و پسرفت شما خواهد شد.

پس همیشه بلافاصله بعد از تمایل به خرید دیکشنری از اساتید باتجربه در آن زبان استفاده کرده و از قبول پیشنهاد فروشنده کتاب خودداری کنید.

معرفی دیکشنری های معتبر در زبان عربی

9. استفاده از کتاب لغت بدون دیدن آموزش

شاید برای خیلی از افراد آموزش دیدن برای استفاده از دیکشنری امری عجیب به نظر برسد، اما این مسئله حداقل در زبان عربی امری بسیار ضروری و اجتناب ناپذیر هست.

بررسی چگونگی بدست آوردن ماده ی اصلی افعال برای رجوع به ریشه در زبان عربی امری ضروری است. پس چنانچه در این مورد آموزش ندیده اید، حتما به لینک زیر مراجعه کنید.

آموزش استفاده از دیکشنری عربی

10. عدم توجه به حروف اضافه و جر در رجوع به کتاب لغت (اختصاصی برای عربی)

خب این مسئله تا حد بسیار زیادی مختص زبان عربی هست. معمولا زبان آموزان از ابتدا برای دریافتن معنی کلمات، به کتاب لغت مراجعه می کنند، اما دقت نمی کنند که از همان ابتدا مشغول به جمع آوری این حروف جر شوند، هر فعلی برای خود حروف جر اختصاصی دارد که در کتاب لغت به آن اشاره شده است. چنانچه زبان آموز از ابتدای آموزش به این حروف دقت داشته باشد، بعد از گذشت دوره 12 ترمه بدون هیچ مشکلی از پس انتخاب حرف جر صحیح بر می آید، والا این مسئله می تواند او را بسیار کلافه و سر در گم کند، چیزی که بسیار زیاد میان فارغ التحصیلان عربی دیده می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا